کاوش سازند

با سلام و درود خدمت تمامی خوانندگان وبلاگ

حدود یکسالی بود که به دلایل مشکلات شخصی و بیماری نتوانستم سری به وبلاگم بزنم.

قصد دارم که مجدد شروع کنم و با مطالب بهتر و کاملتری در خدمت شما باشم.

تعدادی از دوستان سوالاتی را پرسیده بودند که متاسفانه به دلیل عدم دسترسی به ایمیل قبلی نتوانستم جواب بدهم.

چنانچه سوالی داشتید به ایمیل 

roninkavosh@yahoo.com

 بفرستید. متشکرم.

كاني‌هاي رسي گروه بزرگ و با اهميت از كاني‌ها هستند كه زير بخشي از مجموعه فيلوسيليكات‌ها (سيليكات‌هاي ورقه‌اي) مي‌باشند. كاربرد اين كاني‌ها به ويژه در مباحث عمراني (به عنوان مصالح مفيد و گاها مضر) و نيز در صنايع سراميك، گل حفاري چاه‌هاي نفت، توليد كاغذ، در ساخت مواد پلاستيكي و لاستيكي، صنايع نسوز، ايزولاسيون و چندين و چند كاربرد ديگر بر هيچكس پوشيده نيست. لذا با توجه به اهميت آنها در كنار تنوع اين كاني‌ها بر آن شديم تا شرح مختصري از ويژگي‌هاي كلي اين كاني‌ها را در زير دنبال كنيم.منشاء كاني‌هاي رسي كاني‌هاي رسي در طبيعت به صورت ثانويه و از هوازده يا دگرسان شدن كاني‌هاي اوليه ديگر نظير فلدسپارها، ميكاها، آمفيبول‌ها و ... تشكيل مي‌شوند و لذا به دليل منشاء ثانويه، اين كاني‌ها معمولا به صورت تنها ديده نمي‌شوند و غالباً مجموعه‌اي از كاني‌هاي رسي همراه با برخي از كاني‌هاي اوليه يا ثانويه ديگر نظير كربنات‌ها، فلدسپارها، ميكاها و كوارتز در محل كانسارهاي مربوطه، تواما ديده مي‌شوند. مبحث مربوط به چگونگي تشكيل اين دسته از كاني‌ها و جزئيات فرايندهاي درگير با آن بسيار مفصل بوده و شرح مفصل آن در اين نوشتار مقدور نيست.
گروه‌هاي اصلي كاني‌هاي رسي
با توجه به ساختار بلوري، تركيب شيميايي و فيزيكي، كاني‌هاي رسي را به سه گروه اصلي (كه در بعضي از متون گروه كلريت هم به آنها اضافه مي‌شود) به شرح ذيل تقسيم مي‌كنند:
گروه كائولينيت (Kaolinite)
اين گروه شامل سه كاني كائولينيت، ديكيت (Dickite) و ناكريت (Nacrite) با فرمول شيميايي يكسان Al2Si2O5(OH)4 مي‌باشد. اين سه كاني پلي مرف (به معني تركيب شيميايي يكسان و ساختار بلوري متفاوت) هم هستند.
ساختار عمومي گروه كائولينيت متشكل از ورقه هاي سيليكات (Si2O5) پيوند خورده با اكسيد يا هيدروكسيدهاي آلومينيوم (Al2(OH)4) كه لايه‌هاي گيبسيت ناميده مي‌شوند، مي‌باشد. لايه‌هاي گيبسيت و سيليكات پيوند شيميايي محكمي دارند و بين دو لايه مجاور پيوند ضعيفي از سيليكات – گيبسيت قرار مي‌گيرد كه در راستاي پيوندهاي ضعيف حالت ورقه‌اي در آنها ايجاد مي‌شود.
گروه مونت موريلونيت - اسمكتيت (Montmorillinite-smectite)
اين گروه شامل كاني‌هاي پيروفيليت(Pyrophyllite) ، تالك، ورميكوليت، ساكونيت، ساپونيت و نانترونيت و مونت موريلونيت با فرمول خيلي متفاوت و متغير (½Ca,Na)(Al,Mg,Fe)4(Si,Al)8O20(OH)4.nH2O مي‌باشد. لايه‌هاي گيبسيتي ذكر شده در گروه كائولينيت در اين گروه توسط لايه مشابهي تحت عنوان بروسيت (Mg2(OH)4)، جانشين مي‌شود. ساختار اين گروه متشكل از دو لايه سيليكات كه يك لايه گيبسيت يا بروسيت در بين آن واقع شده است، مي‌باشد. در بين لايه‌ها مقادير متنابهي آب مي‌تواند نافذ گردد.

گروه ايليت (يا رس – ميكا (Illite
اين گروه فقط شامل ايليت است كه نوعي مسكويت (ميكاي سفيد) آبدار شده ميكروسكوپي مي‌باشد. اين كاني به فرمول شيميايي K2Al4(Si6,Al2)O20(OH)4 بوده و ساختار بلوري مشابه با مونت موريلونيت دارد كه در بين لايه‌هاي ايليت علاوه بر آب K+ نيز مي‌تواند رسوخ كند.

حافظ گشوده ام و چه زیباست فال تو
حتما قشنگ می شود امسال حال تو
با آن زبان فاخر و ایرانی اصل
فرخنده باد روز و شب و ماه و سال تو
سال جدید را به همه ایرانیان بویژه خواندگان این وبلاگ تبریک عرض می کنم و امیدوارم که سالی پر از موفقیت داشته باشید.

رانش زمین و رانش گل حوادثی محلی هستند و معمولا به صورتی غیرمنتظره رخ می‌دهند. این رانش‌ها هنگامی رخ می‌دهد که باران شدید یا ذوب شدن سریع برف یا یخ یا سرریز شدن آب یک دریاچه آتشفشانی باعث می‌شود مقادیر زیادی خاک، سنگ،‌ شن یا گل به سرعت در دامنه کوه سرازیر شوند، به خصوص اگر دامنه کوه برهنه باشد یا آتش سوزی جنگل یا بیشه‌های آن را نابود کرده باشد. سرعت رانش این مواد ممکن است به 50 کیلومتر در ساعت برسد و می‌تواند انسا‌ن‌ها،‌ اشیا یا ساختمان‌ها را مدفون کند، در هم بکوبد یا به خود با پایین کوه ببرد.

در سال 1999 در ونزوئلا پس از دو هفته بارش مداوم باران، رانش زمین و رانش گل از یک کوه شهرک‌های مسیرش را در هم کوبید و باعث مرگ حدود 15000 نفر شد.

همايش ملي زمين شناسي ايران در دانشگاه آزاد اسلامي شيراز برگزارمي شود
روابط عمومي دانشگاه آزاد اسلامي شيراز اعلام كرد: اولين همايش ملي زمين شناسي ايران خردادماه 90 در دانشگاه آزاد اسلامي شيراز برگزار مي شود. به گزارش ايرنا اين همايش توسط گروه زمين شناسي دانشگاه آزاد اسلامي شيراز، با محورهاي: پتروشيمي و ژئوشيمي، زمين شناسي اقتصادي و منابع معدني، چينه شناسي و فسيل شناسي، رسوب شناسي و سنگ شناسي رسوبي، زمين شناسي ساختاري و زمين ساخت، زمين شناسي نفت، زمين شناسي مهندسي، ژئوفيزيك و لرزه زمين ساخت، آب شناسي، زمين شناسي زيست محيطي، سنجش از دور (RS) و (GIS) و دانش هاي نوين علوم زمين برگزار خواهدشد.
اين گزارش حاكي است:‌ علاقه مندان مي توانند براي كسب اطلاع بيشتر به وب سايت همايش ملي زمين شناسي ايران iaushiraz.ac.ir مراجعه كنند و يا با شماره تلفن : 6410066ـ0711 تماس بگيرند.
اين گزارش افزوده است: آخرين مهلت ارسال چكيده مقالات و ثبت نام 9 بهمن ماه 89 است.

آیا تا به حال اندیشیده اید که محل ساختمان محل سکونت شما  بر چه نوع خاکی بنا شده است؟ ایا تا به حال در مورد اهمیت نوع خاک در پایداری سازه ها  اندیشیده ایم؟ ایا در هنگام ساخت ساختمانها به و ضعیت آبهای زیرزمینی و وجود حفره ها و کوره ها یا قناتها در نزدیکی ساختمان خود دقت کرده ایم؟ ایا تا به ساختمانهایی  که در کناره خاکبرداریها بنا شده اند نظر کرده ایم؟ایا به چگونگی خاک در محل شیب کوهها فکر کرده ایم؟ سوالات بسیاری  از این قبیل در اهمیت تاثیر وضعیت شرایط خاک در استحکام و پایداری ساختمانها چه در وضعیت ایستایی وچه بعد از وقوع زلزله قابل مطرح شدن است.پس بیایید ابتدا خاک رابهتر بشناسیم. بطورکلی خاکها از فرسایش سنگها و در دراز مدت تشکیل شده ، در محل خود رسوب کرده یا انتقال می یابند. خاکها دارای اندازه ذرات متفاوتی بوده و در یک تقسیم بندی بسیار کلی خاکها در طبیعت به صورت خاکهای رسی ،‌ سیلتی ، ماسه ای ، شنی و قطعات سنگی تقسیم می شوند.خاکهای سطحی عموما ترکیبی از خاکهای فوق و خاکهای نباتی می باشند. خاکها از لحاظ تراکم ساختمانی به شکل شل، نیمه متراکم و متراکم وجود دارند. خاکها علاوه بر تفاوت در ریزدانه و درشتدانه بودن دارای چسبندگی و قفل و بستهای متفاوتی می باشند. خاکهای رسی اشباع عموما دارای چسبندگی قابل توجهی بوده لیکن خاکهای سیلتی و ماسه ای از چسبندگی کمتری برخوردارند.  خاکهای مناطق مختلف ، بدلیل خصوصیات مختلف ، دارای استحکام و مقاومت های متفاوت هستند و همچنین در اثر بارهای وارده نشست های متفاوتی از خود بروز می دهند. بطور کلی وجود رطوبت در خاکها باعث کاهش پارامترهای مقاومتی می شود.
 قبل از احداث هر بنا چه ساختمان ساده چند طبقه و چه پلها ، تونلها ، سدها وغیره انجام عملیات شناسایی خاکها (عملیات شناسایی ژئوتکنیکی )  امری ضروری است .  امروزه مهندسین بیش از پیش به  اهمیت شناسایی خاکها قبل از احداث ساختمان بر آن پی برده اند.عملایت شناسایی خاکها به دو گروه عملیات شناسایی صحرایی و عملیات آزمایشگاهی تقسیم می شوند. در عملیات صحرایی عملیات حفاری دستی یا ماشینی و نمونه گیری ، شناسایی زمین  شناسی ،‌ شناسایی پارامترهای آب وهوایی و همچنین آزمایشهای درجای صحرایی و در آزمایشگاه ، آزمایشهای آزمایشگاهی انجام می گیرد. و در نهایت پس از بررسی ها و مطالعات مقدار مقاومت خاک برای پی  ها ی مختلف ارائه می شود. این مطالعات در عملیات ساختمان سازی ار اهمیت بسزایی برخوردار می باشد و با توجه به این مطالعات می توان  پی و فونداسیون مناسب را با توجه به بارهای وارده تعیین نمود. پی ها به طور کلی به دو گروه پی های سطحی و پی های عمیق تقسیم می شوند. پی های سطحی همان پی های متداول در شهرها هستند که به صورت پی تک ، نواری و گسترده(رادیه) می باشند. پی های عمیق همان شمعها می باشند که در شزایطی که مقاومت خاک برای پی ای سطحی کفایت نمی  کند از این پی استفاده می شود.این نکته لازم به ذکر است که تعیین نوع پی هم به نوع سازه و هم به مقاومت خاک بستگی دارد. بنابراین ممکن است برای دو ساختمان کاملا مشابه در دو محل خاکی متفاوت پی های متفاوت پیشنهاد شود.در آخر باز متذکر می شویم که پیش از ساخت سازه ها به مسئله خاک آن توجه کنیم. سازه خود را بر هر خاکی ننهیم ، قبل ساخت سازه ها در دامنه شیبها با متخصص آن مشورت کنیم  و بدانیم هز قدر سازه ما محکم باشد اگر بر خاکی ضعیف بنا شود ، در اینده با مشکل مواجه خواهد شد.

سال نو میلادی را به همه هموطنان مسیحی کشور تبریک عرض کرده و امیدوارم که سال خوب و خوشی را داشته باشند.

معاون مدیریت زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی منطقه جنوب: بیست درصد از زلزله‌های سطح کشور در استان فارس اتفاق می‌افتد

به دلیل قرار گرفتن فارس روی کمربند لرزه‌خیزی زاگرس، بیست درصد از زلزله‌های سطح کشور در این استان اتفاق می‌افتد. به گزارش روابط‌عمومی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور، مهندس طهمورث یوسفی معاون مدیریت زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی منطقه جنوب، با بیان این که استان فارس از لحاظ لرزه‌خیزی در وضعیت پرخطری نسبت به سایر استان‌های کشور قرار دارد،‌ یادآور شد: 20درصد از زلزله‌های سطح کشور در استان فارس اتفاق می‌افتد و بر اساس آمار موجود 48درصد از بلایای طبیعی مربوط به زلزله و 2درصد نیز مربوط به لغزش و زمین‌لرزه است. وی با بیان این که ایران در کمربند لرزه‌خیزی آلپ-هیمالیا قرار دارد، افزود: این کمربند در کشور ما به دو شاخه زاگرس و البرز تقسیم شده که بخش اعظم شاخه زاگرس در استان فارس است. یوسفی لرزه‌خیزی استان فارس در محدوده‌های جغرافیایی شمال‌غربی، جنوب‌ شرقی، غذب و جنوب استان یعنی شهرستان‌های نورآباد ممسنی، کازرون، فراشبند، فیروزآباد، لامرد، لارستان، زرین‌دشت و جندق را خطرناک‌تر یاد کرد و گفت: بیشتر شهرهای استان فارس در محدوده گسل‌های بیش از 20کیلومتر قرار دارد که می‌تواند منجر به زلزله‌های بالای 6ریشتر شود. معاون مدیریت زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی منطقه جنوب با بیان این که بیشترین تخریب‌ها در حریم گسل ها اتفاق می‌افتد خواستار توجه بیشتر مسوولان به نظارت بر ساخت‌وسازها در فاصله مناسب از حریم گسل‌ها شد. وی توجه به مقوله فرونشست‌های زمین را نیز مهم ارزیابی کرد و تصریح‌کرد: فرونشست‌ها به دلیل استفاده بی‌رویه از سفره‌های آب زیرزمینی، انحلال لایه‌های آهکی، وجود آب در لایه‌های ماسه‌دار دشت‌ها و... ایجاد می‌شود. یوسفی در پایان تاکید کرد: معضی فرونشست‌ها در آینده به عنوان معضلی مهم‌تر از زلزله مطرح خواهد شد.

منبع: سایت سازمان زمین شناسی کشور